دکتر فهیمه رنجبر در گفت‌وگو با روابط عمومی مرکز تحقیقات مراقبت‌های پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی ایران، با اشاره به کنفرانس آموزشی «نقش اصلاح سبک زندگی در کاهش خطرات آلاینده‌های محیطی بر سلامت مادر و جنین» به میزبانی معاونت آموزش و پژوهش نظام پزشکی تهران بزرگ و مرکز تحقیقات مراقبت‌های پرستاری دانشگاه علوم پزشکی ایران، روز جمعه ۸ آبان ۱۴۰۵ در سالن اجتماعات سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران برگزار شد، ‌که در این برنامه، دکتر فهیمه رنجبر عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران، دکتر بهارک کیوان متخصص آنکولوژی بالینی و دکتر فاطمه حسنی دکترای بیولوژی تولیدمثل به‌عنوان سخنران حضور داشتند و به موضوعات مرتبط با حوزه تخصصی خود پرداختند.

ایشان به اهمیت تأثیر آلاینده‌های محیطی بر سلامت باروری، اظهار کرد: مطالعات متعدد نشان داده‌اند که برخی مواد شیمیایی مورد استفاده در زندگی روزمره می‌توانند بر عملکرد هورمونی و سلامت باروری تأثیرگذار باشند؛ با این حال، پیامدهای احتمالی مواجهه روزانه با این مواد کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

وی مغفول ماندن این موضوع در حوزه علوم پزشکی را یکی از دلایل برگزاری کنفرانس تخصصی «نقش اصلاح سبک زندگی در کاهش خطرات آلاینده‌های محیطی روی باروری و سلامت مادر و جنین» عنوان کرد و افزود: در این کنفرانس تلاش شد با رویکردی بین‌رشته‌ای و با حضور متخصصان حوزه‌های جنین‌شناسی، انکولوژی و سلامت باروری، ابعاد مختلف این موضوع بررسی شود.

این دکترای سلامت باروری، آموزش جامعه پزشکی را نخستین گام در مواجهه با این چالش دانست و گفت: پزشکان و متخصصان پس از کسب دانش و آگاهی لازم می‌توانند به‌عنوان سفیران سلامت، مراجعان خود را با خطرات احتمالی این مواد و راهکارهای کاهش مواجهه با آنها آشنا کنند.

رنجبر با تأکید بر اینکه موضوع آلاینده‌های محیطی نباید صرفاً در دوران بارداری یا برای افراد متقاضی فرزندآوری مورد توجه قرار گیرد، تصریح کرد: کاهش مواجهه با مواد شیمیایی برای همه افراد جامعه اهمیت دارد؛ هرچند زنان در سنین باروری و به‌ویژه زنان باردار از گروه‌های حساس‌تر محسوب می‌شوند. همچنین نباید از تأثیر احتمالی این مواد بر سلامت باروری مردان غافل شد.

وی با اشاره به ضرورت گسترش آموزش عمومی در این زمینه، استفاده از ظرفیت مراکز بهداشتی و درمانی، رسانه‌های رسمی، صداوسیما و شبکه‌های اجتماعی را در آگاه‌سازی مردم مؤثر دانست و اظهار کرد: برخی مواد شیمیایی موجود در محیط زندگی روزمره هنوز از نظر پیامدهای احتمالی برای سلامت به‌طور کامل ارزیابی نشده‌اند؛ از این رو، کاهش مواجهه غیرضروری با این مواد می‌تواند اقدامی احتیاطی و قابل توجه باشد.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران، کاهش استفاده از ظروف و محصولات پلاستیکی، پرهیز از مصرف غیرضروری محصولات آرایشی و بهداشتی، عطرها، لوسیون‌ها و شوینده‌ها و توجه به ترکیبات محصولات مصرفی را از جمله راهکارهای کاهش مواجهه با آلاینده‌های شیمیایی برشمرد.

وی در ادامه با اشاره به تفاوت‌های فیزیولوژیک فرایند تولیدمثل در زنان و مردان توضیح داد: تخمک‌ها از بدو تولد در بدن زنان وجود دارند و در طول سال‌های زندگی در معرض عوامل محیطی مختلف قرار می‌گیرند؛ در حالی که تولید اسپرم در مردان به‌صورت مستمر انجام می‌شود. از این منظر، طولانی‌تر بودن دوره مواجهه تخمک‌ها با عوامل محیطی، اهمیت توجه به سلامت باروری زنان را دوچندان می‌کند.

رنجبر در پایان، اصلاح سبک زندگی، کاهش مصرف‌گرایی، استفاده بیشتر از غذاهای سالم و تازه، محدود کردن مصرف غذاهای فرآوری‌شده و پرهیز از استفاده غیرضروری محصولات شیمیایی را از جمله اقدامات مؤثر در مسیر حفاظت از سلامت باروری دانست و خاطرنشان کرد: آگاهی‌بخشی و اقدامات پیشگیرانه باید از همین امروز آغاز شود تا زمینه حفاظت از سلامت مادران، باروری و نسل‌های آینده فراهم شود.